Allereerst, een gebod. Dat klinkt best streng. Zeker als het van iemand anders of een autoriteit uitgaat. Een gebod kun je echter ook opvatten als een leidend principe waarvan je zelf besluit om het wel of niet te volgen. In vrijheid dus, en vrijheid is ook wat we zoeken en vieren op de fiets. Een vrijheid die echter niet vanzelf ontstaat. Zeker niet als je uitgangspunt ‘ik doe waar ik zin heb’ is. In feite ben je dan slaaf van je wispelturige ‘zin in iets hebben’.
De onderstaande geboden zijn er niet om je te vertellen hoe je moet fietsen. Dat kun je prima zelf bepalen. Ze beschrijven wel wat je leidend kunt maken op de fiets. En wat je leidend maakt bepaalt de bestemming en de reis die dan ontstaat. Kies je er bijvoorbeeld voor om alleen met mooi weer te fietsen, dan zul je de waarde van de andere elementen niet snel ontdekken.
Geboden stellen wat mij betreft geen eisen. Ze worden idealiter ook niet opgelegd. Ze zijn er om je te leiden en de weg te wijzen op de momenten dat je ze herinnert. En als je ze leidend wil maken in je leven, dan is alleen jouw committent daaraan wat maakt dat ze niet meer vrijblijvend zijn. Dan doe je je best om ze na te leven. Juist als je er even geen zin in hebt.
Christiaan Warger
1) Fiets met de horizon
Deze tip komt uit een boekje van Paulo Coelho en is een krachtige manier om je fietsavonturen te verrijken. Doorgaans zijn we namelijk geneigd om ons wereldje (onbewust) klein te houden, doordat we vooral zijn gefocust op de dingen dichtbij. Op de fiets is dat het pad voor je, obstakels op de weg (het blijft wel handig om die te zien), de aanwijzingen op je fietscomputer en alles wat verder nog dichtbij is. Het is dan de kunst om ook oog te houden voor de oneindige ruimte om je heen. Horizontaal wordt die begrensd door onder andere bomen. Wel kun je proberen om zo ver mogelijk het bos in te kijken. Op de meer open stukken kun je uiteraard nog verder kijken en als je af en toe even naar boven kijkt kun je je realiseren dat we ongemerkt met een duizelingwekkende snelheid door de ruimte suizen in een onbegrensd heelal. En dat doet iets met je. Stap gerust even af als dit echt bij je binnenkomt.
2) Sta regelmatig even stil
Af en toe even remmen tot stilstand, je fiets tegen een boom zetten en even rustig om je heen kijken en luisteren naar de geluiden in het bos is ook zo’n mooie interventie die echt iets toevoegt. In de auto beleef je nauwelijks iets van de omgeving, fietsen gaat echter nog steeds ook snel. Net iets te snel eigenlijk. En dat merk je vooral als je even stopt. Het is subtiel, maar tegelijkertijd iets groots. Het verschil tussen fietsen en stilstaan. Ontdek het effect door tijdens een rit regelmatig even te stoppen voor een paar minuten.
3) Omarm de elementen
Harde wind en regen. We mijden het liever dan dat we het aangaan. Jammer, want zowel de wind als de regen (mits het niet met bakken uit de hemel komt) zijn namelijk ook een zegen voor de fietser. Beiden kunnen iets dat de zon niet kan. Ik nodig je daarom uit om ruim van te voren een fietsrit in te plannen en gewoon te gaan fietsen ongeacht het weer. Tenzij het gevaarlijk is uiteraard. Met een westerstorm ga je het bos niet in. En als het de hele dag regent kun je best iets korter fietsen dan je van plan was, maar ga in ieder geval fietsen. Omarm het weer wetende dat regen en wind het ergst zijn als je binnen zit. Eenmaal buiten op de fiets went het snel genoeg en blijkt het dus ook een zegen te zijn. Mits je de elementen omarmt. Lukt het niet meteen, blijf oefenen. Op een dag ontdek je vanzelf hoe mooi de elementen zijn en wat ze ons te bieden hebben.
4) Fiets langer dan je gewend bent of denkt te kunnen
We hebben allemaal een ideale afstand in ons hoofd. Wat die afstand ook is, het is bijna altijd een afstand die je net iets te makkelijk aan kunt. En die afstand mag je af en toe best wat verlengen. 50 km mag dan 70 worden en 70, 90 tot 100 km, enzovoorts. Niet voor 1 keer, want de eerste keer is het even wennen en is het misschien zelfs flink afzien. Grenzen verleggen gaat gelukkig sneller dan je wellicht denkt. De tweede of de derde keer merk je al dat de nieuwe afstand (bijna) net zo makkelijk gaat als de afstand die kort daarvoor nog je voorkeur had. Dit verlengen kan je uiteraard niet eindeloos blijven doen, maar waarschijnlijk ligt de grens veel verder dan je nu denkt. Daar komt bij, afzien hoort bij fietsen. Afzien hoort bij echte avonturen. Die vergeet je nooit meer dankzij het afzien. Het gaat er niet om je steeds in de vernieling te rijden, mag best af en toe, maar dat is niet waar ik voor pleit. Waar ik voor pleit is dat je niet te vaak op je gemakje fietst, maar af en toe grenzen verlegt en de pijn accepteert die daarbij hoort. Afzien en grenzen verleggen zijn namelijk onlosmakelijk onderdeel van een goed leven.
5) Speel met je snelheid
Als we gewoon gaan fietsen fietsen we vaak op dezelfde inspanning en dus ongeveer dezelfde snelheid. Dit zorgt ook voor min of meer dezelfde fietservaringen. Door met je snelheid te spelen, speel je met jezelf op een leuke manier. Fiets je vaak hard, verlaag dan iedere keer je snelheid als je weer hard gaat stoempen. Verlaag het een beetje, dan nog een beetje meer en fiets ook eens op babbeltempo. Wat gebeurt er? Niks, blijf oefenen tot je de verschillen opmerkt. Fiets je vaak op je dooie gemakje, versnel dan wat. En nog eens en nog eens. Tussendoor neem je rust terwijl je de verschillen onderzoekt. Het is echt leuk en interessant om zo te fietsen.
6) Neem iets dierbaars mee
Je fiets is je vast dierbaar en die heb je uiteraard mee. En dat mooie shirtje met bijpassende broek en sokken en wellicht zelfs helm ook. Maar die bedoel ik niet. Het kan een foto zijn van iemand die je dierbaar is, een ketting die je van iemand hebt gekregen of iets anders dat je makkelijk mee kunt nemen. Pak het even voordat je op de fiets stapt. Bekijk het, voel het, aai het, geef het een kusje en ga dan fietsen. Herhaal dit een paar keer onderweg terwijl je de tijd neemt en bijvoorbeeld tegen een boom zit. Of op een bankje onderweg. Ook sluit je de rit ermee af. Je rit zal zonder twijfel heel anders zijn dan al die andere ritten.
7) Kies (vaker) de moeilijke weg
Het blijft een merkwaardig fenomeen. Een mens gaat met racefiets met dikke banden de natuur in om offroad te fietsen. En wat doet hij/zij als er een geasfalteerd fietspad ligt naast een gravelpad? Juist, de meesten onder ons kiezen dan meteen het fietspad. Maar daar kwamen we niet voor toch? Weersta dus de verleiding en blijf offroad fietsen. Je kunt dit uitbreiden met dwars door mul zand fietsen in plaats van de makkelijke weg eromheen en fiets ook eens door de modder of een waterplas. Verplaats hierbij wel je gewicht goed naar achteren zodat je niet over de kop gaat als je voorwiel ineens wegzakt. Maar begin met het vermijden van fietspaden. Voor de andere dingen kun je ook eerst een keer meedoen aan een clinic, want ook een geoefend mens telt voor twee.
Een kleine disclaimer
Bovenstaande tips adviseren je niet om zwaar over je grenzen te gaan, noch bepleiten ze zware ontberingen en om dingen te doen die je echt niet kan. Zorg dus goed voor jezelf en doe niet te gek. Voor langdurig fietsen in de kou bijvoorbeeld, laat staan met winterse neerslag, heb je echt een goede conditie nodig. Van begin tot eind moet je de inspanning namelijk kunnen leveren om het warm genoeg te houden. Goede kleding helpt zeker, maar kan op inspanningsniveau niks voor je doen en onderkoeling is uiteraard nooit de bedoeling.
Dat gezegd hebbende mag je best je grenzen verleggen en dingen doen die je uit gewoonte niet snel doet. En dat laatste is wat we willen prikkelen en een beetje verstoren: onze gewoonten en neigingen tot gemak. Die helpen je namelijk niet om meer uit je leven en een gravelrit te halen. Dat laatste woordje dekt de lading overigens niet echt, het gaat niet om wat je uit je leven ‘haalt’ maar om wat je weet te creëren aan betekenisvolle momenten en ervaringen. Voor jezelf en voor de mensen die je dierbaar zijn. En hoe meer mensen je dierbaar zijn, hoe beter.
Christiaan Warger